Dzieje zamku

Początki osadnictwa na Wzgórzu Zamkowym w Sochaczewie przypadają na XII/XIII wiek, kiedy funkcjonowała tu osada. W XIII w. książęta mazowieccy wznieśli tu drewniano-ziemną warownię, będącą siedzibą wzmiankowanej w 1221 r. kasztelanii sochaczewskiej.

Pierwszy murowany zamek ufundowany został po połowie XIV w., najpewniej przez księcia Siemowita III Starszego. W czasie przynależności ziemi sochaczewskiej do Księstwa Mazowieckiego warownia pełniła rolę istotnej rezydencji książęcej. Obiekt w tym czasie posiadał murowany nieregularny obwód obronny z basztą bramną od północy oraz drewniany dom mieszkalny przy kurtynie zachodniej.

W 1476 r. zamek wraz z miastem i ziemią sochaczewską przeszły we władanie Korony Królestwa Polskiego. Od tej pory warownia stała się siedzibą starosty grodowego oraz stacją królewską. Na przełomie XV i XVI w. zamek uległ przebudowie: wjazd został przeniesiony z baszty północnej do nowo fundowanej wieży wschodniej, a przy południowej i północnej kurtynie wzniesiono dwa nowe drewniane domy mieszkalne. Na przygródku zbudowano kolejne obiekty, a także z trzech stron zamku usypano wały ziemne, celem ochrony obiektu przed bronią palną.

Na początku XVII w., z polecenia króla Zygmunta III Wazy, zamek gruntownie odrestaurował starosta Stanisław Radziejowski. Wzniesiona została, zachowana do dziś w ruinie, trzyskrzydłowa, wczesnobarokowa rezydencja z wjazdem od wschodu oraz kaplicą pomieszczoną w wieży. Zamek uległ zniszczeniu w 1657 r. podczas najazdu szwedzkiego. Pozostawał w ruinie do 1786 r., kiedy to starosta Kazimierz Walicki podjął się częściowej odbudowy zamku z przeznaczeniem na kancelarię i archiwum ksiąg grodzkich. Prace budowlane Walickiego ingerowały w zachowane ruiny przyziemia zamku XVII-wiecznego jedynie w niewielkim stopniu. Obiekt zniszczono w 1794 r., podczas insurekcji kościuszkowskiej.

W XIX w. zamek poddawany był rozbiórkom. W 2013 r. po pięciu sezonach interdyscyplinarnych badań wykonano pierwszy etap prac konserwatorskich, który uratował go od zniszczenia.

Łukasz Popowski



© 2017 naszzamek.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie zdjęć i treści zawartych na stronie bez zgody właścicieli praw autorskich zabronione.